Phận tóc da

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ:
    • Số phận, trách nhiệm của thân thể tóc da: Chỉ bổn phận của người con phải biết giữ gìn, bảo vệ thân thể (bao gồm cả tóc và da) vì đó là những thứ do cha mẹ sinh thành, ban cho. Đây là một khái niệm quan trọng trong đạo hiếu, nhấn mạnh việc yêu quý thân thể mình chính là biểu hiện của lòng hiếu thảo với cha mẹ.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Người xưa thường nhắc nhở con cháu về phận tóc da, không được làm tổn hại đến thân thể.
    • Hiểu được phận tóc da, anh ấy luôn cẩn thận giữ gìn sức khỏe, không để cha mẹ phải lo lắng.
Các cách sử dụng nâng cao
  • "Nhớ lấy phận tóc da": Một lời răn dạy, nhắc nhở về bổn phận phải giữ gìn thân thể.
    • Mẹ thường dặn: "Con đi xa nhớ lấy phận tóc da, đừng để xảy ra chuyện gì."
  • "Trọn phận tóc da": Hoàn thành trọn vẹn bổn phận giữ gìn thân thể do cha mẹ sinh thành.
    • Làm con, điều cơ bản là phải biết trọn phận tóc da.
Biến thể và từ gần giống
  • Hiếu thảo (tính từ/ danh từ): Có lòng kính yêu và biết ơn cha mẹ, thể hiện qua hành động. "Phận tóc da" là một biểu hiện cụ thể của lòng hiếu thảo.
  • Thân thể phát phu (thành ngữ Hán Việt): Cụm từ gốc chỉ thân thể, tóc và da, thường được dẫn trong các sách kinh điển Nho giáo để nói về nguồn gốc thân thể từ cha mẹ.
Từ đồng nghĩa
  • Bổn phận giữ mình: Trách nhiệm phải bảo toàn, giữ gìn bản thân.
  • Đạo hiếu đối với thân thể: Lòng hiếu thảo thể hiện qua việc quý trọng thân thể cha mẹ sinh thành.
Thành ngữ liên quan
  • "Thân thể phát phu, thụ chi phụ mẫu": (Thân thể tóc da, nhận từ cha mẹ). Thành ngữ Hán Việt nêu rõ nguồn gốc của thân thể, làm cơ sở cho khái niệm "phận tóc da".
  • "Bất cảm hủy thương": (Không dám hủy hoại, tổn thương). Thường đi kèm với câu trên, chỉ thái độ và hành động cần có đối với thân thể.
  1. Nói phận làm con phải biết giữ gìn thân thể do khí huyết cha mẹ bẩm sinh ra
  2. Hiếu kính: "Thân thể phát phu, thụ chi phụ mẫu, bất cảm hủy thương, hiếu chí thủy giã." (Thân thể tóc da bẩm thụ ở cha mẹ, kgông dám làm hủy hoại, tổn thương, đó là sự bắt đầu của đạo hiếu.)
  3. "Cố sự thành ngữ khảo" cũng nói: "Chí nhược phát phu, bất khả hủy thương, Tăng Tử thường dĩ thủ thân vi đại" (Đến như cả tóc da không thể hủy thương, Tăng Tử thường lấy việc giữ mình làm trọng)